Faizde indirim ikinci yarıda - Finans, Altın Fiyatları, Dolar, Euro, Borsa, Ekonomi, HaberFinans, Altın Fiyatları, Dolar, Euro, Borsa, Ekonomi, Haber

Piyasalar

Bist

4.521,10

% 0.308

Dolar

18.6223

% 0.133

Euro

19.3299

% 0.137

Altın

6975.0469

% 0.142

Sterlin

22.2146

% 0.595

Frang

19.5569

% 0.068

Yen

13.3150

% 0.362

Ruble

0.3086

% 0.431

Riyal

4.9492

% 0.134

Faizde indirim ikinci yarıda

Ekonomist Ali Ağaoğlu ve gazeteci Hakan Güldağ, Baht Sohbetlerinde Merkez Bankası’nın faiz kararlarını kıymetlendirdi. TCMB’nin beklendiği üzere …


Faizde indirim ikinci yarıda

Ekonomist Ali Ağaoğlu ve gazeteci Hakan Güldağ, Baht Sohbetlerinde Merkez Bankası’nın faiz kararlarını kıymetlendirdi. TCMB’nin beklendiği üzere faiz artırımına gitmediğini kaydeden ikili, aslında faiz artışının gereksiz olacağı üzere, iktisat açısından tehlikeli olacağına da dikkat çekti. Gerçek dalın dolar ve Euro’nun daha da düşmesi tarafında bir talebinin olmadığını vurgulayan Ağaoğlu ve Güldağ, Döviz Tevdiat Hesapları’nın sağlanmakta olan inançla birlikte çözülmeye başlayacağını öne sürdü, haziran ile birlikte faizlerin de düşmeye başlayacağı tezinde bulundu.

Güldağ: Merkez Bankası bir değişiklik yapmadı. Siyaset faizini 17’de tuttu. Piyasanın da yüklü beklentisi bu istikametteydi. Hayli bir müddettir sen de ‘faiz artırımını gerektiren şartlar yok’ diyorsun. Son 200 puanlık artırımla zati önden yükleme yapmıştı zira… Kurlarda da tansiyon yükselmediğine nazaran piyasa da faiz kararını onaylıyor güya…

Ağaoğlu: Kur tarafında hafif bir gevşeme dahi oldu. Aslına bakarsan piyasa son günlerde bir çıt ‘Merkez faiz artırsın’ baskısı kurma üzere bir gayret içindeydi. Lakin katılıyorum, daha fazla faiz artırılması gereken bir ortamda değiliz şu an. Bu düzey kâfi. Enflasyon geçen yılın baz tesirinden ötürü bir modül daha üstte kalmaya devam edecek. Ancak bu 15.5-16 bandını aşmayacak.

Güldağ: 5-6 ay sonra da enflasyon inişe geçer diye bekleniyor…

Ağaoğlu: Mayıs ayında da yavaş yavaş yüksek oranlar çıkıp yerine, şu andaki istikrarlı kur ortamının sağladığı daha düşük fiyatlar girecek diye bekliyoruz. Bu çerçevede Merkez Bankası faizi 17’nin üzerinde artırdığında pek bir yarar sağlayacağını zannetmiyorum.

Güldağ: Geç kalındı mı? Evet. Yanlışlar yapıldı mı? Evet. Lakin sonunda atılması gereken adımlar da atıldı…

Ağaoğlu: Bu adımları atarken de şunu da söylüyorlar: “Sıkı para siyasetini sürdürmeye devam edeceğiz” diyorlar.

Güldağ: “Gerekirse ilave sıkılaştırma yapılabilir” de diyorlar…

Ağaoğlu: Bu karar aslında sağlam bir tutumdur. Beklentilerin yönetilmesi açısından da değerli. Merkez faizleri çok süratli bir formda indireceğim de demiyor.

Güldağ: Telaffuz aksiyonla, yani doğrultu tutarlılığı ile örtüşüyor. Devamı gelecek hissi veriyor…

Ağaoğlu: Evet. Enflasyon kontaklı açıklama yapan Merkez Bankası’nın yüksek faizleri bir mühlet daha devam ettireceğini düşünebiliriz. Piyasa da emsal bir şey düşünüyor. Haziran ayındaki toplantıdan sonra bir faiz indirimi periyoduna girebiliriz. Fakat onun için Merkez’in bir ölçü döviz alması düzgün olabilir.

Güldağ: Hiç elbet tutarlılık daha da oturmalı ki, tüm aktörler açısından itimat tesis edilsin… Edilsin ki, ‘ters dolarizasyon’ senaryosu işlesin. Biraz Nasrettin Hoca öyküsüne benzedi lakin…

Ağaoğlu: Onun verdiği itimatla de döviz tevdiat hesaplarında bir ölçü çözülme olsun… Doğrusu ben olacağını düşünüyorum. Türk halkının sağduyusuna güveniyorum.

Güldağ: Üstelik faiz artırımına gitseydi Merkez, kimi yabancı portföy yatırımcılarını da Türkiye varlıklarından çıkmaya teşvik edebilirdi. Zira onlar faiz artsın da TL daha fazla bedel kazansın, biz de daha çok döviz alıp çıkalım’ fikrinde olabiliyor. Öte yandan, asıl riskler jeopolitik tarafta bence. Bir de ‘seçim’ lafı çok dillendirilmeye başladı…

Ağaoğlu: Cumhurbaşkanı’nın kimi siyasilerle görüşmesi sonrası erken seçim tartışmaları yine gündeme gelmeye başladı. Fakat şimdi erken seçimin kıymetli bir parametre olarak denklemin içinde olduğunu düşünmüyorum. O yüzden de Merkez Bankası’nın siyasetleri ve hali piyasa açısından daha öncelikli olacak. Bu ortada, yeterli bir şey de oldu. Para Siyaseti Şurası’ndan faiz kararı çıkmayınca, bankacılık paylarında daha müspet bir seyir ortaya çıktı.

Güldağ: Bu kıymetli zira, ben gerçek bölüm tarafında da, bu söylentilerin yakından takip edildiğini gözlemliyorum. Şu sıralar “seçim olur mu”, “Maliye ile Merkez Bankası’nın ortası limoni imiş, yanlışsız mu”, “Cumhurbaşkanı’nın DEİK Genel Kurulu’ndaki faizle ilgili telaffuzlarına ne diyorsun”, “acaba bu siyaset devam eder mi, yoksa bunun ömrü de kısa mı olur” üzere soruları daha sık duyuyorum doğrusu…

Ağaoğlu: Süreci hakikat yönetmek gerekiyor…

Güldağ: Tahminen de, ‘2023’ten evvel seçim yok’ açıklaması yapılsa yararı olur. Nasıl durduk yere faiz artırımına gerek yoksa, erken seçime de gerek yok. Ben hiç bir üreticiden, tüccardan, iş insanından ‘seçim’ talebi duymadım. Türkiye iktisadının gereksiniminin bir erken seçim olduğunu düşünmüyorum. Çünkü yapılacak iş çok ve bunun önünü tıkayan bir siyasi ortam yok. Artık bizim 300’lere düşen CDS’lerimizi daha da aşağıya çekecek bir ıslahat paketine muhtaçlığımız var. Avrupa’nın Yeşil Mutabakatına hazırlanmaya gereksinimimiz var. Fakat bir erken seçime muhtaçlık yok..

Ağaoğlu: Evvelki gün Hazine’nin yaptığı bir tahvil satışları vardı. 3.5 milyar dolarlık satışa karşı 15 milyar dolar civarında bir talep geldi deniyor. Bu güzel bir haber. Öte tarafta 10 yıllığın getirisi 5.95. Bu da makûs bir haber. O yüzden bu itimat sorununun üzerinde durmalıyız. Hukuk ıslahatına gelince hem yurt içinde hem yurtdışındaki merkezlerin beklediği birtakım adımlar var. Mesela Osman Kavala’nın özgür bırakılması gündeme gelebilir. Her ne kadar ıslahatlar denmese de düzgün niyet göstergesi olarak algılanır. Duyduğun bir şey var mı?

Güldağ: Islahatlar kademe kademe ilan edilecek deniliyor. Çok uzamayacağı kanaatindeyim…

Ağaoğlu: Öbür taraftan iktisat idaresindeki takımlarda da Bakan ve TCMB Lideri dışında hiçbir değişiklik yapılmadı. Yani onlar evvelden bütün her şeyi çok güzel yapıyorlar mıydı da biz şu an bu faiz seviyelerindeyiz diye bir soru sorarsan tartışmamız gerekir. O yüzden bu soruların sorulma sıklığını azaltacak kimi değişikliklerin, en azından vitrin gayeli bile olsa, yapılması lazım. Şu anda bu daha temkinli düşünmeye itiyor. Sanırım bunun bir kısmı DTH tarafındaki yerleşik vatandaşlarımızın tutumunda da görülüyor. Bir kısmı da süratli gelmeyen yabancılarda görülüyor. Burada demek ki bir iki adım daha atılması gerekiyor.

Güldağ: Bir de evvelki devirde kapanan kimi devrelerin bu devirde açılmasına da çalışmak gerekebilir…

Ağaoğlu: Birtakım devreler kapalı evet. Türkiye’de oluşan faizlerle Londra’da oluşan faizler ortasında değişiklikler oluyor. Olağanda bunların birleşik kaplar misali çalışması lazım. Geçtiğimiz devir swap yasaklarıyla biz o köprüleri yıkmıştık. Onları çalışır hale getirmek lazım. Ufak tefek adımlar atılıyor. Merkez’in attığı attığı adımların da adeta payandalar üzere desteklenmesi gerekir.

Güldağ: Diğer talihimiz kalmadığı için bence hem dış siyasette hem ıslahatlarda iktisat dostu adımlar gelir. Birçok açıdan stoklarımızın eridi. Bunu aşmak için rotayı hiç çıkmamak lazım.

Emtia otobüsünde 100 yolcunun 60’ı ve de sürücü Çinli…

Güldağ: Bizim süratlice virüs sonrasına hazırlanmamız lazım. Dünya hareketlenip hızlanıyor. Yalnızca Biden sıkıntısı de değil, emtia tarafında da değerli gelişmeler var. İçeride büyük üreticilerimizle birlikte bu hammaddeleri kullanan daha orta uzunluk firmalar ve üretic iler ortasında önemli bir çekişme var. Önemli şiikâyetler de kelam konusu.

Ağaoğlu: Buna katılıyorum. İstanbul Sanayi Odası buna eğilmiş durumda. Çelik üreticileriyle benim de katılmış olduğum bir panel düzenlendi. Burada tekrar MB’ye omuz vermek zorundayız. Yurtdışındaki tedarik zincirlerinin bozulması çok önemli meseleleri beraberinde getiriyor, bu da fiyat artışlarını getirdi. Nedir dersen mesela navlun fiyatları çok fazla yükseldi. Bilhassa Çin’den Avrupa’ya olan tarafta bu çok fazla. Yeniden bir dengesizlikten kaynaklanıyor. Çin üretiyor, orada bir sorunu yok lakin o malı bir yere ulaştırmak lazım. Tıpkı 2018’de Türkiye’nin başına gelen kurdaki sert yükselişle ithalat yapacağımız boş TIR bulamadık ve fiyatlar yükseldi. TIR’ı boş getirip dolu gönderdik bu durumda da iki katı fiyat ödedik. Emsal bir durumu Çin de yaşıyor. Bu navlun fiyatını de fiyatlarına yansıtıyor. Mesela gemi imali da olmuyor. Çin’in izlediği siyasetlerde ham unsur tedariği dışında bunların taşınmasında da önemli sıkıntılar çıkarmış durumda. Bunların ortasında üreticilerin vergiler ve gümrük duvarlarıyla korunduğu istikametinde temel tenkitler var. Üreticiler diyor ki biz bunun rekabeti ve anti dampinglerle başımız belada. Biz aslında yassı çelikte bir açık yaşıyoruz ancak hem ithalat hem de ihracatla açığımız görece az. Kalite kasveti da var. Koronavirüs sonrası ortaya çıkan talep artışı ister istemez bu hususlara çok istek edilmesini sağladı. Bunu şöyle benzetti bir üretici arkadaşımız; “mudilerin tümünün bankalardan parasını çekmesi sonrası bankanın düşeceği duruma” benzetti. Fiyatların ister istemez yükseldiğini söylediler. Tedarikçilerle kullanıcılar ortasında üretimin ortak planlanması için birtakım adımlar atılması kural üzere görünüyor. Kontratlı alım-satım yeri oluşturulması gerekiyor. Kullanıcı taahhüt etmeli ki, ben orada devamlı alıcı olayım diye her ay ihtiyacımın yüzde 10’unu, 20’sini alayım. Karşı taraf da taahhüt etmeli ki, ben üretimimden şu kadar tonu bu alıcıya ayıracağım. Bunun üzere bir fiyat istikrarının oluşturulması gerekiyor. Türkiye’nin bilhassa inşaat eserlerinde kapasite fazlası var yassı eserlerde kapasite gereksinimi var. Yeni yatırımlar yapılacağı söyleniyor. Lakin eninde sonunda tedarikçi ile kullanıcı ortasındaki arz-talep istikrarını oluşturacak yapının oluşması gerekiyor. Öte türlü her iki tarafta da planlama yapılamıyor.

Güldağ: Bir diğer çelik üreticisi de bana dedi ki çalıştığımız bir firma bugüne kadar daima stokla çalışırdı, artık onları da bir orta eritmiş, daima peşimde bana çelik gönder diyor. Bu türlü özel istekler de istikrarları bozuyor. Senin ettiğin sohbette de konuşuldu mu, çelik tarafındaki emtia fiyatları artmaya devam mı edecek, nasıl bir gelişme bekliyorlar?

Ağaoğlu: Çok da fiyat konuşulmadı. Bence hakikat da yapıldı. Fiyat oluşması sistemin dengelenmesi lazım. Nereye gidecekle ilgili en hoş ipucunu bölüm temsilcileri şöyle anlatıyor, çelik bölümü bir otobüse benziyor 100 yolcunun 60’ı Çinli, üstüne üstlük sürücü de Çinli! Hal bu türlü olunca Çin tarafındaki talep sorunu bütün kesimi yönlendirici durumda oluyor. Şu anda göründüğü kadarıyla bir geri çekilme de görülmüyor.

Güldağ: Zannediyorum ki o talep devam da edecek üzere. Temel itibariyle bunun sinyali 11 Şubat’taki Çin yılbaşından sonra bekleniyor. Lakin aslında gözden kaçtı, aralık ayında Çin Komünist Partisi Merkez Komitesi ile Çin Devlet Kurulu, yani bakanlar konseyi bir ortak çalışma yapıyorlar. Orada kıymetli kararlar aldılar. En değerlilerinden biri talep ıslahatı… Çin bir nevi diyor ki, yurtdışından talep olmasa da büyüme tempomu aşağı çekmemek ismine orta direği destekleyeceğim. Talebin de düşmesine fazla imkan tanımayacaklar üzere görünüyor.

“Kurların daha da düşmesi işimize yaramaz”

Güldağ: Ortada bir sorun var. Rota düzeliyor. Maliye Bakanlığı gereken adımları atıyor. Merkez Bankası da o denli… Ancak ne yaparsak yapalım, 235 milyar dolarlık döviz tevdiat hesapları o denli kemik üzere duruyor. Evet, sabır gerekir dedik ancak biraz olsun bir kıpırdanma da mı olmaz… Hasılı, kurlardaki tansiyon düşmesine karşın iki şey çok fazla olmuyor; tüketici itimadı beklenen ölçüde artmıyor, DTH’lar beklenen ölçüde çözülmüyor. Ne diyorsun? Sanıyorum, bir müddet evvel huzursuz olup yastık altına ve daha çok da banka kasalarına giden dövizler artık tekrar hesaplara hasebiyle kayda giriyor. Ondan da kaynaklı bir artış oldu DTH’larda… Yoksa küçük de olsa geçen haftadan itibaren bir çözülme işareti var.

Ağaoğlu: Kur kısmıyla çok farklı bir yorumum yok. Dövizde şimdiki düzeyler düşmesinden daha düzgün.

Güldağ: Aslında sanayicimizin de bu türlü bir talebi de yok. İhracat tarafında bizi zorlayacak, ithalatta istikrarları bozacak. Endüstrici dolar/TL’nin 7’nin altına inmesi bizim işimize yaramaz diyor.

Ağaoğlu: İş yapabilir olmak için istikrarlı bir bantta ilerlemeli. Çarkların tekrar çevirilmesi için küçük küçük güçlerle rotaya koymak lazım. Kur tarafındaki görüşüm mart sonuna kadar değişmeyecek.

Güldağ: Altın ve gümüş tarafında?

Ağaoğlu: Majör bir yükseliş için altının 1750-1780’lere kadar gerilemesi gerektiğini düşünen taraftayım. O yüzden altın tarafında biraz negatifim. Gümüşte de bir ölçü gerileme kelam konusu, Gümüş esasen altını da geriye çeken oldu. Üst çıkamıyorlar, çok da zorlanıyorlar bence de çok da kusurlu görünmüyor. Petrol fiyatları bence olması gerekenden yüksek, OPEC+ manipülasyonu nedeniyle. Çok da radikal bir kırılma beklemiyorum. DTH’lar tarafında iktisada dönüşle birlikte faiz kazanmaya başladılar. Hala daha o itimat sorunu insanlara ulaşmış değil. Ekonomiyi çalıştıran en değerli öge inançtır.

ETİKERLER
BENZER İÇERİKLER
Yorum Yap